"Digital Queen" разработка и продвижение веб-сайтов, контактные телефоны: +996 555 833 339: +996 772 333 327. “Элита plus” журналы, elitaplus.kg сайты менен кызматташуу үчүн байланыш телефондор: 0703 87-40-15; 0557 51 70 80.
Ийгилик сыры
Наргиза УЗАКБАЕВА, “Чыгыш адабияты жана искусствосу” басма компаниясынын директору: “Китеп – билимдин булагы, достуктун көпүрөсү”
Элита плюс
Май 14, 2021 г.
Наргиза УЗАКБАЕВА, “Чыгыш адабияты жана искусствосу” басма компаниясынын директору:  “Китеп – билимдин булагы, достуктун көпүрөсү”
© Элита плюс
Наргиза УЗАКБАЕВА, “Чыгыш адабияты жана искусствосу” басма компаниясынын директору:  “Китеп – билимдин булагы, достуктун көпүрөсү”
© Элита плюс

Наргиза Узакбаева жогорку окуу жайды КЭРде аяктагандыктан кесиби кытай тили боюнча филолог. Ал бир топ жыл Кытайдагы ири компанияларда иштеген. Учурда Бишкектеги “Чыгыш адабияты жана искусствосу” басма компаниясын жетектейт. Ушундан улам аны менен кызыктуу маек курдук.

 

- Наргиза Талантбековна, “Чыгыш адабияты жана искусствосу” басма компаниясынын ишмердүүлүгү жана анын максаты туурасында кеп баштасаңыз.

- Биздин басма компаниябыз 2016-жылы Пекиндеги эл аралык “Шанс” корпорациясы тарабынан Кыргыз Республикасы менен Кытай Эл Республикасынын ортосундагы адабият, маданият, искусство, экономика ж.б. тармактар боюнча байланышты бекемдөө жана достукту улантуу максатында уюшулган. Башкы директор Му Пин мырза жетектеген эл аралык “Шанс” корпорациясы тарабынан Пекин, Москва, Алматы, Минск, Токио шаарларында да басма компаниялары, китеп дүкөндөрү ачылган. Биздин басма компания тарабынан азыркы күнгө чейин ар тармактуу илимий-популярдуу, тарыхый, көркөм-адабий, искусство, саясий ж.б. китептер кытай жана орус тилдеринен кыргыз тилине которулуп, окурмандарга жалпысынан 90дон ашуун китеп сунушталды. Кытай-кыргыз тилдери боюнча сөздүктөр да даярдалып, басмадан чыгарылды. Бул компаниянын артыкчылыгы – кытай тилиндеги түп нускадан түз которгон өлкөдөгү алгачкы компания. Котормо жаатында алгылыктуу иштерди жүргүзүп, кыргыз тилиндеги адабияттардын, илимий китептердин көбөйүшүнө салым кошууда.

Ал эми «Шанс» китеп дүкөнү 2017-жылы Бишкекте ачылган. Ал окурмандарды бардык жанрдагы, ар башка тилде жарык көргөн китептер менен камсыздайт.

Компаниянын максаты – чыгыш элинин адабиятын, маданиятын, коомдук-саясий абалын чагылдырган эмгектерди ж.б. рухий баалуулуктарды кыргыз окурмандарына тааныштыруу, котормо ишин өнүктүрүү, бул тармак боюнча достук байланыштарын улантуу болуп саналат.

  • Сиздердин компания кыргыз акын-жазуучуларынын, илимпоздорунун эмгектерин басмадан чыгарууга демөөрчүлүк кылабы?
  • Албетте. Кыргыз Эл жазуучусу Кеңеш Жусупов агай менен ЖКнын депутаты Каныбек Иманалиев агайдын “Кыргыздар” китебинин 20 томдугу окурмандардын колуна тийди. Быйылкы жылы кыргыз тил илиминин негиздөөчүсү, азыркы кыргыз адабиятына негиз салгандардын бири, акын, драматург, агартуучу, коомдук ишмер, журналист, кыргыз элинин туңгуч профессору Касым Тыныстановдун 120 жылдыгына карата Кыргыз Эл жазуучусу Самсак Станалиевдин “Чагылгандын көз жашы. Касым Тыныстанов” романын 2-ирет басып чыгарып, жалпы журтка сунуштоо алдында турабыз. Бул дагы окурмандарыбыз үчүн жакшы жаңылык.

Мындан тышкары компания тарабынан белгилүү инсандар менен жолугушуулар, семинарлар, китептердин бет ачарлары, кызыктуу долбоорлор, кайрымдуулук иштер жүргүзүлүп келет. 2018-жылы сентябрда биздин компаниянын чакыруусу менен КЭРнын Пекин университетинин профессору, жазуучу жана журналист, Конфуций изилдөөчү, маданият таануучу Юй Дан айым келип Ж. Баласагын атындагы КУУнун жыйындар залында Конфуций институтунун, КУУнун, БГУнун окутуучулары жана студенттери менен жолугушуп, аларга дарс окуп өз тажрыйбасы менен бөлүшүп кетти.

Ошондой эле “Шанс” китеп дүкөнүндө “Китеп окуу лагери”, “Китеп кэмп”, “Эже-сиңди”, “Ага-ини” сыяктуу көптөгөн семинарлар, конкурстар өткөрүлгөн. Мындай конкурстарды элет жерлеринде, былтыр Нарын облусунун алыскы райондорунда, быйыл февралда Жалал-Абаддын Тогуз-Торо районунда уюштуруп, элди китеп окууга кызыктырууга жана жаңы, кызыктуу китептер менен камсыздоого жетиштик. Анда 1-7-класстардын окуучуларына кыргыз балдар жазуучусу, педагогика илимдеринин доктору, профессор С. Рысбаевдин “Бала бойдон калба” китеби, ал эми 8-11-класстын окуучуларына жана жалпы окурмандарга (ата-энелер, пенсионерлер, 15 айыл өкмөтүнүн айыл тургундары) кытай балдар жазуучусу Шен Шысинин “Бөрү эненин кыялы” китебин окуу шарты коюлду.

Конкурска Тогуз-Торонун 15 айыл өкмөтүнүн 7 жаштан 70 жашка чейинки 1000 тургуну катышып, жеңүүчүлөр баалуу белектер менен сыйланышты.

Мындан тышкары ийгиликтүү инсандар менен китеп окуу маданиятын жайылтуу максатында “Мүмкүнчүлүк” аттуу долбоорубузду жалпы журтка тартуулап келебиз. Бул долбоорго талбаган эмгектин арты менен ийгилик жараткан, жаштарга үлгү болгон биздин өлкөдөн кыргызстандык чыгаан инсандар катышып, китеп окуу боюнча тажрыйбаларын бөлүшкөн.

 

- Компанияңыздарда иштегендерге кандай талаптар коюлган?

- Биздин компания 2016-жылдан бери жүздөн ашык китепти кыргызчага которуп, токсондон ашууну басмадан жарык көрдү. Компания алгач ачылган жылдары кыйынчылыктар көп болгон. Себеби Кыргыз Республикасында көлөмдүү, ар түрдүү жанрдагы китептерди кытай тилинен түз кыргыз тилине которуу жагы жолго коюлган эмес. Тагыраагы, кытайча жазылган кээ бир эмгектер орус тилинен которулуп келген. Биздин компаниянын кызматкерлери китептерди кытай тилинен (түп нускадан) түз кыргыз тилине которгондуктан котормочуларыбыздын баары - Кытайдагы белгилүү жогорку окуу жайларын бүтүп келишкендер. Алар жаш болсо да изденүү менен аракеттенип, котормо тармагына өз салымын кошуп жатат. Котормочулардын которгон тексттерин оңдоп-түзөгөн редакторлорубуз да тажрыйбалуу адистер.

Учурда китептердин сапатын жакшыртуунун үстүндө иш алып баруудабыз. Бул максатта илимдин ар тармагы боюнча өлкөбүздөгү белгилүү окумуштуулардан турган илимий редакциялык кеңеш түзүп, китептерибизди ал кеңештин мүчөлөрүнүн элегинен өткөндөн кийин гана басмага жиберебиз. Редакциялык кеңештеги белгилүү окумуштуулар, профессорлор С. Ж. Мусаев, А. Сарыбаев, Ж. Бөкөшев, Б. И. Борубашов жана башка агайларга учурдан пайдаланып терең ыраазычылык билдиребиз.

Биздин ишке койгон талаптар – иштин сапаты, тексттердин илимий жактан так, туура которулушу, мыкты редакцияланып, басмадан сапаттуу чыгышы. Абдан мыкты ийгилик жаратыш үчүн эмгек жамаат менен ички ынтымакка өзгөчө көңүл буруп, бир команда болуп иштегенге аракеттенебиз.

 

- Китеп көргөзмөлөрүнө да катышып турасыздарбы?

- Ооба, республикалык жана эл аралык сынактарга катышканга аракет кылабыз. Былтыр сентябрда Москвада болгон эл аралык конкурска Кыргыз Республикасынын атынан “Чыгыш адабияты жана искусствосу” басма компаниясы тарабынан кыргыз тилине которулган кытай жазуучусу Фен Ишунун “Кыл калем учундагы Жибек жолу” китеби (которгон Н. Акматова, редактору Н. Осмонова, дизайнери А. Кеңеш уулу) катышып, “МАДАНИЯТТАР ДИАЛОГУ” наамы боюнча 3-орунга ээ болду. Лауреаттарга сыйлык тапшыруу аземи салтанаттуу түрдө 33-Москва эл аралык китеп жарманкесинде 4-сентябрда Москва шаарында болуп өттү. Бул биздин өлкө, жалпы китеп күйөрмандары жана компаниябыз үчүн абдан чоң сыймык. Учурдан пайдаланып бул конкурстун уюштуруучуларына, КРнын мамлекеттик китеп палатасына ыраазычылык билдирем.

Жээнбүбү ТУКЕНДЕРОВА